Gminny Standard Wychodzenia z Bezdomności

Nazwa projektu: Tworzenie i rozwijanie standardów usług pomocy i integracji społecznej
Źródło finansowania: PO Kapitał Ludzki / EFS
Okres realizacji: 1.09.2009 – 31.12.2014

 

O projekcie

W latach 2009-2014 Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta realizuje projekt systemowy PO KL „Tworzenie i rozwijanie standardów usług pomocy i integracji społecznej”, Zadanie 4 - w zakresie standaryzacji pracy z bezdomnymi w tym: opracowanie Modelu „Gminnego Standardu Wychodzenia z Bezdomności” (GSWB).

Liderem partnerstwa powołanego do realizacji Projektu jest Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich w Warszawie, a partnerami odpowiedzialnymi za merytoryczna stronę realizacji Zadania 4 (GSWB) są przedstawiciele sześciu największych polskich organizacji zajmujących się tematyką bezdomności – Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności, Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta Zarząd Główny, Sieć Barka, Stowarzyszenie MONAR, Caritas Diecezji Kieleckiej oraz Stowarzyszenie „Otwarte Drzwi” z Warszawy. W przedsięwzięcie zaangażowani są, jako badacze i eksperci, przedstawiciele sektora pozarządowego (z powyższych i innych organizacji) oraz publicznego (Ośrodki Pomocy Społecznej, Urzędy Marszałkowskie, Urzędy Wojewódzkie, środowiska naukowe).

Potrzeba realizacji Projektu wynika z deficytów w czterech obszarach pomocy osobom bezdomnym –  w płaszczyźnie współpracy, polityki społecznej, regulacji systemowych oraz w obszarze diagnostycznym. Wszystkie one wpływają na potrzebę stworzenia w Polsce spójnego systemu polityki społecznej, ukierunkowanego na rozwiązywanie i łagodzenie skutków problemu bezdomności.

Celem głównym Projektu w obszarze poświęconym bezdomności jest podniesienie skuteczności systemu rozwiązywania i łagodzenia skutków problemu bezdomności poprzez opracowanie i wdrożenie standardów usług skierowanych do ludzi bezdomnych i zagrożonych bezdomnością (tzw. Gminny Standard Wychodzenia z bezdomności), który będzie można włączyć do Gminnych Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych. Standard ten zawiera elementy nowej metodyki pracy socjalnej: streetworker bezdomności, a także ścieżkę proceduralną aktywizacji osoby bezdomnej od noclegowni do lokalu socjalnego wraz z określeniem ścisłych zasad współpracy samorządu gminnego z lokalnymi organizacjami pozarządowymi.

Cele szczegółowe
  • stworzenie spójnego systemu polityki społecznej ukierunkowanego na rozwiązywanie i łagodzenie skutków problemu bezdomności i zagrożenia bezdomnością,
  • konsolidacja środowiska i podmiotów działających w obszarze bezdomności oraz wypracowanie i wdrożenie modelu partnerstwa,
  • zebranie, uspójnienie i stworzenie ogólnopolskich modeli, metod i standardów w zakresie rozwiązywania problemu bezdomności,
  • wypracowanie i wdrożenie lokalnych strategii rozwiązywania problemu bezdomności oraz stworzenie partnerstw lokalnych w ramach pilotażu,
  • wprowadzenie do systemu polityki społecznej modelów diagnozowania i „mierzenia” bezdomności,
  • stworzenie rekomendacji zmian systemowych w obszarze problematyki bezdomności,
  • zwiększenie wiedzy i umiejętności w zakresie skutecznych i efektywnych metod zwalczania bezdomności podmiotów działających w obszarze bezdomności,
  • zmiana świadomości społecznej w temacie bezdomności oraz zmiana w społeczeństwie wizerunku osób bezdomnych oraz kierowanej do tych osób pomocy.

Każdy z partnerów dysponował własnym budżetem i odpowiadał za wykonanie konkretnych zadań cząstkowych wyszczególnionych i powierzonych mu w ramach realizacji Projektu. Nadzór merytoryczny nad realizacją Projektu sprawują pracownicy Departamentu Pomocy i Integracji Społecznej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej.

Realizacja Projektu

Faza diagnozy (IX.2009 - VI.2010)

* powołanie 6 grup eksperckich skupiających ponad 100 ekspertów z całej Polski:
- grupa ds. partnerstw lokalnych (partner odpowiedzialny – Sieć Barka),
- grupa ds. pracy socjalnej (partner odpowiedzialny – Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta),
- grupa ds. mieszkalnictwa i pomocy doraźnej (partner odpowiedzialny – Caritas Diecezji Kieleckiej),
- grupa ds. streetworkingu (partner odpowiedzialny – Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności),
- grupa ds. zdrowia (partner odpowiedzialny – Stowarzyszenie Monar),
- grupa ds. zatrudnienia i edukacji (partner odpowiedzialny – Stowarzyszenie Otwarte Drzwi),

* opracowanie diagnozy problemu bezdomności i systemu pomocy osobom bezdomnym (po raz pierwszy w Polsce przygotowano tak wszechstronną diagnozę),

* liczne seminaria, debaty,

* dwie publikacje książkowe:
- Raport z fazy diagnozy. Kondycja i dobre praktyki pomocy ludziom bezdomnym w sześciu obszarach: streetworking, praca socjalna, mieszkalnictwo i pomoc doraźna, partnerstwa lokalne, zdrowie, zatrudnienie i edukacja (dostępna tutaj)
- Problem bezdomności w Polsce. Wybrane aspekty – diagnoza Zespołu Badawczego (dostępna tutaj)

Faza modelu (VII.2010 - VI.2011)

* kontynuacja prac grup eksperckich,

* wizyty studyjne ekspertów w krajach UE (6 wizyt),

* opracowanie pierwszej wersji Modelu GSWB,

* opracowanie metodologii pracy metodą streetworkingu,

* opracowanie programów szkoleniowych do fazy edukacji,

* opracowanie metodologii diagnoz lokalnych (dostępna tutaj) 

* debaty, konferencje, seminaria,

* ogłoszenie konkursu na partnerstwa lokalne do pilotażu,

* dwie publikacje książkowe:
- Model Gminny Standard Wychodzenia z Bezdomności (pierwsza wersja – nieaktualna)
- Podręcznik Streetworkera Bezdomności (dostępna tutaj)

Faza edukacji (VII.2011 - II.2012)

* 30 Partnerstw Lokalnych wybranych w konkursie,

* przeprowadzenie kompleksowych szkoleń z Modelu GSWB dla Partnerstw Lokalnych,

* przeprowadzenie diagnoz lokalnych problemu bezdomności w 30 gminach

* wsparcie Partnerstw Lokalnych w przygotowaniu projektów wdrożeń Modelu GSWB do drugiego etapu konkursu,

* ogłoszenie drugiego etapu konkursu na partnerstwa lokalne do pilotażu,

Faza pilotażu (III.2012 - VIII.2013)

* 19 projektów testujących Model GSWB wybranych do realizacji,

* łączna wartość dofinansowania projektów pilotażowych – ok. 15 mln zł,

* 145 instytucji zaangażowanych w prace 19 Partnerstw Lokalnych,

* ok. 500 zaangażowanych specjalistów,

* ok. 7500 osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością korzystających z pomocy w ramach pilotaży (w tym 1375 osób objętych Indywidualnym Programem Wychodzenia z Bezdomności),

* bezpośrednie wsparcie merytoryczne Partnerstw Lokalnych ze strony poszczególnych partnerów projektu:
- Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta – PL Dąbrowa Górnicza, PL Strzelce Opolskie, PL Zabrze,
- Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności – PL Gdańsk, PL Włocławek, PL Nowe, PL Słupsk,
- Sieć Barka – PL Białogard, PL Lwówek, PL Piła, PL Stargard Szczeciński,
- Caritas Diecezji Kieleckiej – PL Częstochowa, PL Jarosław, PL Kielce, PL Kraków
- Stowarzyszenie Monar – PL Białystok, PL Radom, PL Warszawa Praga Południe
- Stowarzyszenie Otwarte Drzwi – PL Warszawa Ursus

* wizyty studyjne Partnerstw Lokalnych – krajowe (38 wizyt) i zagraniczne (19 wizyt),

* powołanie Ogólnopolskiej Federacji na rzecz Rozwiązywania Problemu Bezdomności,

* kompleksowe badanie ewaluacyjne pilotażu,

* publikacja książkowa: Model Gminny Standard Wychodzenia z Bezdomności w Partnerstwach Lokalnych. Doświadczenia (dostępna tutaj)

Faza rekomendacji (VI.2013 - XI.2013)

* powrót do prac w 6 grupach eksperckich,

* opracowanie zrewidowanego Modelu GSWB uwzględniającego liczne ekspertyzy, uwagi, recenzje oraz doświadczenia płynące z realizacji pilotażowych wdrożeń w 19 gminach,

* opracowanie strategii wdrażania Modelu GSWB,

* opracowanie rekomendacji zmian prawnych i systemowych obejmujących zmiany w 18 ustawach, 11 rozporządzeniach oraz propozycje 7 nowych rozporządzeń,

* opracowanie propozycji Krajowego Programu Rozwiązywania Problemu Bezdomności i Wykluczenia Mieszkaniowego 2014-2020

* publikacja książkowa: Podręcznik Model Gminny Standard Wychodzenia z Bezdomności (dostępna tutaj)

Faza upowszechniania (XII.2013 - XII.2014)

* kompleksowe szkolenia z zakresu Modelu GSWB i metodologii streetworkingu bezdomności dla 270 instytucji pomocy społecznej i organizacji pozarządowych,

* doradztwo z zakresu Modelu GSWB dla 550 instytucji pomocy społecznej,

* prace nad poprawkami do opracowanych rezultatów zgłoszonymi przez MPiPS,

* opracowanie uwag dotyczących bezdomności i wykluczenia mieszkaniowego do przygotowywanego przez MPiPS Krajowego Programu Przeciwdziałania Ubóstwu i Wykluczeniu Społecznemu 2014-2020,

* konferencje, seminaria

Model „Gminny Standard Wychodzenia z Bezdomności” (GSWB)

Opracowane i przetestowane standardy usług skierowanych do osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością składają się na Model GSWB. Nie jest on jednak sztywną, narzuconą strategią do zrealizowania w każdej gminie – jest raczej paletą narzędzi, które będzie można włączyć do gminnych strategii rozwiązywania problemów społecznych w oparciu o rozpoznane za pomocą diagnozy lokalnej unikalne potrzeby gminy w zakresie przeciwdziałania bezdomności i wykluczeniu mieszkaniowemu.
Model zawiera elementy nowej metodyki pracy socjalnej (streetworker bezdomności), a także ścieżkę proceduralną aktywizacji osoby bezdomnej od noclegowni do lokalu socjalnego wraz z określeniem ścisłych zasad współpracy samorządu gminnego z lokalnymi organizacjami pozarządowymi. Jest to pakiet modelowych, wystandaryzowanych usług kierowanych do osób bezdomnych np. standard noclegowni, standard schroniska, pracy socjalnej czy usług aktywizacji zawodowej wdrażanych lokalnie w oparciu o formułę partnerstwa lokalnego.
Zawiera on również usługi z obszaru zapobiegania bezdomności i reintegracji osób bezdomnych na bazie indywidualnych rozwiązań mieszkaniowych – szczególnie ważne w małych gminach, które nie mogą sobie pozwolić na inwestycje w infrastrukturę przeznaczoną wyłącznie dla osób bezdomnych (schroniska, noclegownie).

Model GSWB ma stać się składnikiem szerszego modelu integracji społecznej i zawodowej osób wykluczonych, stosowanego w lokalnych strategiach rozwiązywania problemów społecznych. Docelowo, gotowy już Model GSWB ma również uzyskać status wytycznych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej do świadczenia pomocy osobom bezdomnych w gminach, zaś towarzyszące Modelowi rekomendacje zmian prawnych i systemowych zostały już przekazane Ministerstwu do prac legislacyjnych – ich wdrożenie przewiduje się do końca 2020 r. Do akceptacji Ministerstwa przekazany został również Krajowy Program Rozwiązywania Problemu Bezdomności i Wykluczenia Mieszkaniowego na lata 2014-2020.

Model GSWB ma charakter uniwersalny – kierowany jest zarówno do dużych gmin miejskich, w sposób oczywisty stanowiących punkty koncentracji problemu bezdomności, jak również do gmin małych (w tym wiejskich), w których pozornie problem bezdomności nie występuje. Kluczowym elementem Modelu jest bowiem zapobieganie bezdomności, czyli usługi kierowane do osób w trudnej sytuacji życiowej (długotrwałe bezrobocie, zadłużenie, wyrok eksmisyjny), które znajdują się na progu bezdomności. Potwierdzeniem skuteczności Modelu w małych gminach są bardzo dobre rezultaty w identyfikowaniu i przeciwdziałaniu problemowi bezdomności w niewielkich gminach biorących udział w pilotażu Modelu GSWB w latach 2012-13 – np. Nowe (woj. kujawsko-pomorskie), Lwówek (woj. wielkopolskie), Strzelce Opolskie (woj. opolskie), Jarosław (woj. podkarpackie), Białogard (woj. zachodniopomorskie) oraz wprowadzone w tych gminach innowacyjne rozwiązania – np. mieszkania w metodzie „housing first”, kontenerowe ogrzewalnie dla osób bezdomnych, streetworking na terenach wiejskich.

Ponadto, Model GSWB jako integralna część planowanych zmian w systemie pomocy społecznej jest uzupełnieniem innych działań zmierzających do poprawy funkcjonowania polskiego systemu pomocy społecznej – takich jak standaryzacja pracy socjalnej i funkcjonowania ośrodków pomocy społecznej oraz pracy metodą organizowania społeczności lokalnej wdrażane w ramach innych zadań projektu „Tworzenie i rozwijanie standardów usług pomocy i integracji społecznej”, czy przygotowywanych przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej zmian w Ustawie o pomocy społecznej oddzielających pracę socjalną od świadczeń.

Ludzie

W realizację projektu zaangażowana była znaczna grupa członków i pracowników Towarzystwa.

Wśród ekspertów grup roboczych znaleźli się:

  • Anna Adamczyk (pracownik zajmujący się organizacją streetworkingu w Kole Gdańskim TPBA) – grupa ds. streetworkingu,
  • Bohdan Aniszczyk (Przewodniczący Towarzystwa) – prowadzenie w imieniu wszystkich partnerów projektu lobbingu i konsultacji opracowywanych rozwiązań na szczeblu administracji centralnej i samorządowej,
  • Paweł Ciołkowski (były kierownik Regionalnego Centrum Terapii Bezdomności Koła Łódzkiego TPBA) – grupa ds. mieszkalnictwa i pomocy doraźnej,
  • Paweł Jaskulski (pracownik Koła Gdańskiego TPBA zajmujący się m.in. realizacją projektów z zakresu zatrudnienia osób bezdomnych) – grupa ds. zatrudnienia i edukacji,
  • Alicja Kocyłowska (Prezes Koła Sanockiego TPBA) – grupa ds. zdrowia,
  • Joanna Kot (współpracownik Koła Zabrzańskiego, Koła Wrocławskiego i Zarządu Głównego TPBA) – grupa ds. pracy socjalnej,
  • Dominik Kwiatkowski (specjalista ds. projektów Koła Gdańskiego TPBA) – grupa ds. partnerstw lokalnych,
  • Aleksander Pindral (Prezes Koła Wrocławskiego TPBA) – Zespół Badawczy,
  • Aneta Wiącek (współpracownik Zarządu Głównego TPBA w zakresie realizacji projektów oraz badań naukowych) – Zespół Badawczy, grupa ds. pracy socjalnej,

oraz inne osoby związane z Towarzystwem angażujące się w prace grup eksperckich jako eksperci zewnętrzni lub w inny sposób (konsultacje, opinie, ekspertyzy) przyczyniające się do ostatecznego kształtu opracowanych w ramach projektu rezultatów.

Ponadto, w realizację Projektu w biurze Zarządu Głównego TPBA zaangażowanych były następujące osoby:

  • Jakub Wilczek (koordynator partnera),
  • Magdalena Czochara (animator moderator),
  • Irena Reczkowska (pracownik finansowy),
  • Małgorzata Sieńczyk (pracownik administracyjny),
  • Olga Piekielska (specjalista ds. logistyki i promocji),
  • Paweł Ciołkowski (specjalista ds. logistyki i promocji).

 

Wyprowadzić na Prostą

Nazwa projektu „Wyprowadzić na prostą”
Realizacja w latach 2005-2008
Finansowanie z EFS w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL

W skrócie

Celem Projektu „Wyprowadzić na prostą” była aktywizacja zawodowa i społeczna osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością. Cel ten zrealizowano poprzez bezpośrednie wsparcie osób w trudnym położeniu w nauce poruszania się po rynku pracy, odbudowie utraconych umiejętności społecznych oraz poszukiwaniu pracy.

Proces ten, zwany towarzyszeniem, realizowany był w 12 miejscowościach Polski – Bielicach, Bytomiu, Częstochowie, Gliwicach, Kielcach, Łodzi, Ostrowie Wlkp., Rybniku, Sanoku, Sosnowcu, Wrocławiu i Zabrzu.

W Projekcie wzięło udział 580 beneficjentów ostatecznych, w tym 259 bezdomnych i 321 zagrożonych bezdomnością, 319 mężczyzn i 261 kobiet, 259 osób bezdomnych i 321 zagrożonych bezdomnością. 176 osób odbyło szkolenie komputerowe, 157 osób kurs zawodowy. 216 osób podjęło zatrudnienie (skuteczność na poziomie 37,2%). Ponad 4000 osób skorzystało z tzw. pomocy doraźnej (np. jednorazowej porady).

Metoda Towarzyszenia

Praca z osobą poszukującą zatrudnienia przebiegała zgodnie z francuską metodą towarzyszenia. Stawia ona w centrum człowieka i jego problemy, pozwala na poświęcenie człowiekowi należnego czasu i uwagi oraz udzielenie indywidualnej i kompleksowej pomocy, której uzyskanie jest niemożliwe w innych instytucjach wspierających polski rynek pracy. Akompaniator (osoba udzielająca pomocy) pracujący metodą towarzyszenia przyjmował osoby w trudnym położeniu, wysłuchiwał ich i towarzyszył im. Pozwoliło to na znalezienie konkretnych rozwiązań poprzez informację, orientację i szkolenie. Towarzyszenie miało charakter wielowymiarowy ze względu na łączne występowanie wielu problemów (problemy zdrowotne, finansowe, rodzinne, prawne, niepewność zakwaterowania i wyżywienia). Metoda towarzyszenia pomogła wielu ludziom w odnalezieniu się na rynku pracy, gdyż tylko poprzez pracę mogli oni stać się samodzielni i przestali potrzebować ciągłej pomocy. Stała się przejawem solidarności wobec bliźniego w najtrudniejszej sytuacji.
Metoda opiera się o regularne (min. dwa razy w miesiącu) spotkania akompaniatora z beneficjentem.
W trakcie pracy podejmowane były zindywidualizowane działania, dostosowane od potrzeb beneficjenta, takie jak: omówienie przebiegu kariery zawodowej, praca nad indywidualnym bilansem, sporządzenie profilu zawodowego, nauka efektywnych sposobów poszukiwania pracy, sporządzenie dokumentów aplikacyjnych, korzystanie z prasowych i internetowych ofert pracy, korzystanie z komputera i urządzeń biurowych.

Punkt Aktywizacji Bezrobotnych

Całość pracy z beneficjentem odbywała się w specjalnie utworzonych w ramach Projektu placówkach – Punktach Aktywizacji Bezrobotnych. Zadaniem PABów było przede wszystkim zapewnienie beneficjentowi poczucie intymności i bezpieczeństwa, stanowiły one przyjazne miejsca otrzymywania wsparcia. Oferowały także wiele form pomocy mającej na celu naukę poruszania się po rynku pracy, zdobycie przez beneficjentów umiejętności interpersonalnych, aktywizację i reintegrację społeczną oraz najważniejszy efekt końcowy – znalezienie, podjęcie i utrzymanie pracy. Wśród tych form warto wymienić: warsztaty motywacyjne (grupowe) dla osób bezrobotnych – dwa razy w miesiącu, indywidualna nauka obsługi komputera, spotkania z pracodawcami, urzędnikami samorządu lokalnego i innymi osobami (zgodnie z zapotrzebowaniem grupy), wsparcie specjalistów (psycholog, terapeuta, prawnik). Całość działań PABów realizowana była w warunkach przyjaznego otoczenia – partnerstwa lokalnego zawieranego z miejscowymi urzędami pracy, ośrodkami pomocy społecznej i innymi instytucjami.
W PABach zajmowano się nie tylko problemem nieprzystosowania beneficjentów Projektu do wymogów współczesnego rynku pracy. Akompaniatorzy prowadzili jednocześnie reintegrację społeczną osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością, które przychodziły do PABów z ogromnym bagażem dysfunkcji psychospołecznych spowodowanych wydłużającą się izolacją i biernością zawodowo-społeczną. Przystosowanie metody towarzyszenia do pracy z osobami bezdomnymi zaowocowało działaniami w obszarze aktywizacji społecznej, stanowiącymi jak się szybko okazało jeden z jej filarów. Na działania te składały się m.in.: pomoc w odbudowie więzi z bliskimi, nauka spędzania wolnego czasu stanowiąca swoistą profilaktykę uzależnień (zwiedzanie miasta, rekreacja, wspólne wyjścia do kina, itp.), warsztaty motywacyjne i grupy wsparcia, w tym warsztaty wyjazdowe (okazja do spotkań beneficjentów z różnych miast), wymiany doświadczeń i spostrzeżeń, spotkania z ciekawymi ludźmi. Aktywności te stanowiły naukę życia poza placówką dla bezdomnych – fundament dla wyjścia z obszaru wykluczenia i powrotu do normalnego funkcjonowania społecznego.

Realizacja projektu

Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta (w tym również Koła biorące udział w Projekcie), dzięki szeroko zakrojonej promocji Projektu, znacznie wzmocniło swój wizerunek. W trakcie realizacji Projektu organizowano liczne spotkania, seminaria i konferencje, w tym we współpracy z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej oraz Rzecznikiem Praw Obywatelskich, a także władzami gmin, w których działały PABy. We wszystkich tych gminach, a także w Warszawie, zorganizowano uliczne wystawy fotografii z realizacji Projektu, które przyciągnęły uwagę władz publicznych, zwykłych mieszkańców, jak i mediów – zarówno ogólnopolskich (z telewizją publiczną włącznie), jak i lokalnych – łącznie w mediach ukazało się ponad 200 wzmianek o Projekcie. Podręcznik wdrażania rezultatów Projektu wydany pod koniec jego realizacji (nakł. 800 egz.) został zarekomendowany do kształcenia w kolegiach służb społecznych. O realizacji Projektu nakręcono film dokumentalny, który doczekał się emisji w TVP2. Przedmiot „Metoda towarzyszenia” wykładany był na jednej z wrocławskich uczelni wyższych.

Realizacja projektu to także owocna współpraca Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta z instytucjami zewnętrznymi, w tym z Partnerami projektu (Caritas Diecezjalne w Kielcach, Sosnowcu i Częstochowie, Powiatowe Urzędy Pracy w Kielcach i w Zabrzu, Gmina Wrocław, Dolnośląska Wyższa Szkoła Służb Publicznych „ASESOR” we Wrocławiu, Konfederacja Pracodawców Polskich oraz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 1 we Wrocławiu), z Partnerami ponadnarodowymi (Tussenvoorzening – Holandia i Greckokatolicka Diecezna Charita – Słowacja), z Partnerami Lokalnymi poszczególnych Kół Towarzystwa (głównie urzędy pracy i ośrodki pomocy społecznej, ale także placówki szkoleniowe, leczenia uzależnień i inne organizacje), czy wreszcie z instytucjami takimi jak Uniwersytet Śląski, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, oraz organizacjami pomagającymi bezdomnym w innych krajach UE (Homeless Link – Wlk. Brytania, Charonne – Francja, FEANTSA).